بعضی از روایات دلالت بر این دارد که شب قدر مراتبی دارد و شب قدری که در قرآن آمده، آن شب قدری است که آخرین مراحل مشیت الهی در آن صورت گرفته و پس از آن تغییر و تبدیلی انجام نمی شود.
از بعضی روایات نیز برمی آید که شب نیمه شعبان، نوزدهم، بیست ویکم و بیست وسوم ماه رمضان از شب های قدر بوده و شب آخر برترین آنهاست و در همین شب است که مقدرات در آن، تغییر نمی کند و به احتمال قوی شب بیست وهفتم ماه رمضان نیز از شب های قدر است و کسی که می خواهد احتیاط کند؛ باید در تمام این پنج شب اعمال شب قدر را انجام دهد.
***کسب آمادگی برای این شب
سزاوار است کسی که دین و نص روشن قرآن و روایات پیامبر(ص) و آل معصوم او را قبول دارد، تمام سعی خود را جهت آمادگی برای اعمال این شب بکار گیرد.
یکی از کارهایی که در طول سال می تواند انجام دهد، دعا جهت توفیق در این شب است و این که بتواند در این شب، محبوبترین و پسندیده ترین کارها نزد خدا را انجام داده و خداوند این شب را برای او بهتر از هزار ماه قرار داده، و اعمال این شب را به این شکل از او قبول نموده و آن را با بالاترین درجات برای او ثبت، و تا روز دیدار او آن را بپروراند.
سالک باید از خدا بخواهد تا در این شب، نام او را در گروه مقربین نوشته و شناخت، محبت، نزدیکی، پناه، رضایت و خیر خود همراه با عافیتش را نصیب او گردانیده، و به گونه ای از او راضی شود که خشمی بعد از آن نبوده، و پیامبر و امام، بخصوص امام زمانش(ع) از او راضی شده و او را با آنان در مجلس صدق ، نزد سلطان مقتدر جای داده و در بذل تمام توانایی برای فرمانبرداری و به دست آوردن رضایتش، او را موفق و عاقبت او را نزدیکی و رضایتش قرار دهد.
از کارهایی که مومن می تواند به وسیله آن تمام سعی خود را در این شب بکار گیرد، آن است که در طول سال برای این شب آماده شده و مقدمات عبادت را فراهم کند.
مثلا مکان و لباس مناسب و عطر و صدقه ای را تهیه و مضامین لطیفی را برای مناجات با پروردگار و کلمات برانگیزنده ای را در خطاب آقایان و نگهبانان و حامیانش انتخاب کند و میهمانان مخصوصی را که مناسب با این شب هستند و چند فقیر را برای صدقه دادن در نظر بگیرد.
گمان می کنم اگر یکی از سلاطین دنیا، کسی را در روز مخصوص به میهمانی دعوت نموده و شخص بزرگی را دنبال او بفرستد و آنگونه که خداوند با تو رفتار کرده است؛ او نیز در دعوت خود با او مهربانی کرده و در مقابل حضور او در آن مجلس - که اعیان و اشراف و پادشاهان حضور دارند - و رعایت آداب آن، به او وعده اعطای خلعت های گرانبها و املاک پر ارزش و وسیع و فرمان های حکومت و سلطنت داده و به او بگوید هر قدر در انجام کارهای کمی که در این مجلس باید انجام دهد، دقت کند و سلطان او را از عطایا و احسان خود بیشتر بهره مند می کند؛ از اشتیاق حضور در این مجلس قالب تهی می کند.
این شخص برای آمادگی حضور در چنین مجلسی شریف و این مقام والا، تمام توان خود را بکار گرفته، در طول سال این مطلب را فراموش نکرده، در تمام حالات با جدیت به آن پرداخته و خود را برای چنین روز بزرگی آماده می نماید؛ به گونه ای که اهل سعی و تلاش نمی توانند اینطور عمل کنند و به اندازه ای مواظب است و دقت می کند که انسان را شگفت زده می کند و آنگونه که باید و دوست در مقابل دوست انجام می دهد ادب را رعایت می کند.
***چگونه این دعوت را اجابت می کنی؟
ای عاقل چگونه این دعوت را اجابت می کنی؟ سلطان سلاطین، خدای خدایان و حاکم آسمان ها و زمین تو را به این میهمانی دعوت نموده و برای این دعوت فرشتگان بزرگوار و پیامبران و رسولان و بهترین مردم را فرستاده و با جانشینان معصومش آن را تاکید کرده است و آنگاه در هر شبی با دعوت هایی مخصوص و لطف ها و کرامت هایی عالی تو را با فرشتگان دعوت کننده بزرگ داشته است.
در مقابل اخلاص یک شب تو، نعمت های جاویدی به تو وعده داده است که نه چشمی مانند آن دیده و نه گوشی شنیده و نه در دل انسانی خطور کرده است.
نور، زیبایی، سرور، سلطنت، دارایی، و شادمانی ای را به تو وعده داده که عقل تو حتی از تصور گوشه ای از آن عاجز و اندیشه ات در آن سرگردان است و نزدیکی، پناه و شادمانی دیدار خود را به تو وعده داده است که عقل انسان ها و فهم علما و اندیشه حکما از درک آن ناتوان است.
برگرفته از: کتاب المراقبات نوشته مرحوم آیت الله میرزا جوادآقا ملکی تبریزی