1

ـ دشت ازغند

مشخصات مورد نظر دشت ازغند باختصار بشرح ذيل مي‌باشد.

1-1- مختصات جغرافيائي :

گستره حوضه آبريز دشت ازغند در شمال حوضه آبريز كوير در غرب شهرستان تربت حيدريه و داراي طول جغرافيائي  تا  و عرض جغرافيائي   تا  مي‌باشد.

1-2- مشخصات حوضه آبريز دشت ازغند :‌

حوضه آبريز مربوطه تقريباً مستطيل شكل به طول حدود 43 كيلومتر و عرض حدود 35 كيلومتر و مساحت حدود 1500 كيلومتر مربع و وسعت پهنه آبرفتي دشت حدود 615 كيلومتر مربع و وسعت سفره آب داراي آب شيرين حدود 330 كيلومتر مربع و حداكثر ارتفاع 3013 متر در قله كوه چهل تن و حداقل 1100 متر در منتهي اليه جنوب غرب دشت و ارتفاع متوسط دشت حدود 1700 متر از سطح دريا مي‌باشد.

1-3- خصوصيات زمين شناسي :‌

پهنه آبرفتي ازغند – شادمهر بين دو گسل درونه و فغان قرار دارد و آبرفت موجود حاصل عمليات فرسايش و حمل و نهشته شدن ارتفاعات مي‌باشد و جنس غالب ارتفاعات شمالي دشت از مواد ولكانيك دوران سوم و ارتفاعات و تپه ماهورهاي جنوبي منطقه تشكيلات نئوژن شامل مارن – ماسه سنگ و كنگلومرا گسترش قابل ملاحظه دارد.

1-4- منابع آب دشت :

1-4-1- منابع آب سطحي دشت از غند :

حوضه آبريز دشت ازغند از 8 زير حوضه تشكيل شده كه هر كدام داراي خصوصيات فيزيوگرافي خاص خود را دارد و مجموعه حوضه هاي فوق الذكر در سال 77-76 حدود 47 ميليون متر مكعب آب سطحي را وارد حوضه دشت ازغند نموده كه پس از تغذيه دشت ازغند مازاد آن بصورت جريان هاي سطحي و زير سطحي وارد دشت مه ولات شده و در تغذيه منابع آب هاي زير زمني دشت مه ولات موثر بوده و مي‌باشد.

1-4-1-1- ميزان بارندگي دشت ازغند

با استفاده از ايستگاه تبخير سنجي ملك آباد به دليل كامل بودن آمار مشاهده اي و نزديك بودن ارتفاع آن به ارتفاع متوسط دشت مبنا قرار گرفته و ميزان بارندگي دشت ازغند مطابق بارندگي اين ايستگاه بارنسجي لحاظ شده است و متوسط باران ساليانه در طي دوره شاخص 1374-1354 برابر 219 ميليمتر بوده.

1-4-2- منابع آب زيرزميني :

1-4-2-1- در دشت ازغند بوسعت حدود 330 كيلومتر مربع بر طبق سوابق موجود در گزارش تنظيمي‌سال 1377 چاه هاي عميق و نيمه عميق به تعداد 185 حلقه با تخليه 63 ميليون متر مكعب بوده است كه از اين تعداد 130 حلقه عميق با برداشت 9/61 ميليون متر مكعب و 55 حلقه چاه نيمه عميق با برداشت 1/1 ميليون متر مكعب مي‌باشد. و آبدهي چاه ها از 1 تا 70 ليتر در ثانيه متفاوت است.

1-4-2-2- در حوضه آبريز دشت ازغند در تاريخ فوق الذكر بر طبق آمار برداري تعداد 221 رشته قنات شامل قنوات كوهستاني با طول مختصر و عمق كم و آبدهي ناچيز كه دبي قنوات تابع نزولات جوي مي‌باشد و قنوات ديگر كه در دشت واقع شده اند با طول قابل ملاحظه و عمق مادر چاه نسبتاً‌زياد كه از سفره آب اصلي دشت تغذيه مي‌شوند كه از قنوات موجود تعداد 134 رشته با عمق مادر چاه كمتر از ده متر و 4 رشته بيش از 40 متر و آبدهي قنوات 2/0 تا 27 ليتر در ثانيه و بطور ميانگين 8/2 ليتر در ثانيه بوده است و ميزان تخليه قنوات در سال آبي 77-1376 حدود 9/19 ميليون متر مكعب مي‌باشد.

1-4-2-3- در سوابق آماري فوق الذكر تعداد 91 دهانه چشمه با مجموع آبدهي 173 ليتر در ثانيه بوده كه تماماً‌در ارتفاعات شمالي دشت ازغند واقع شده اند وآبدهي چشمه ها 2/0 تا 12 ليتر در ثانيه متغير و ميزان تخليه 4/5 مليون متر مكعب در سال بوده.

1-5- كيفيت منابع آب دشت ازغند :‌

منابع آب دشت ازغند بلحاظ كيفيت در سه منطقه با هدايت الكتريكي كمتر از 1000 و 1500-1000 و             4000-1500 ميكرومهوس بر سانتيمر مربع مي‌باشد.

1-6- بيلان آب زيرزميني دشت ازغند

با توجه به آمار موجود در سال آبي 77-76 ميزان تغذيه 3/82 ميليون متر مكعب و تخليه 1/79 ميليون متر مكعب و افزايش تغييرات حجم مخزن 2/3+ ميليون متر مكعب بوده است تصوير جدول حاوي فاكتورهاي بيلان ضميمه گزارش مي‌باشد. دشت ازغند در زمان مثبت بودن بيلان آب زيرزميني بمنظور تامين آب مورد نياز مجتمع صنايع فولاد كه مقرر بوده در دشت ازغند تاسيس شود ممنوعه اعلام شده است.

هيدروگراف واحد تنظيمي ( آبنمود دشت ازغند ) از سال آبي 66-65 لغايت 85-84 كه مؤيد مثبت بودن بيلان آب زيرزميني در سه نوبت و منفي بودن بيلان در بقيه مدت مورد نظر مي‌باشد پيوست است.