عید سعید فطر و پایان ماه صیام، بخواهیم از خدای ذو الجلال و الکرام، که تا سال آینده، صفا و پاکی دل، حفظ بشه و نباشیم از انسانهای غافل
   متفرقه » اطلاعات عمومی   نويسنده:h baseri azghandi تاريخ:3 سال و 5 ماه پیش   بازديدها: 803 مطالب مورد علاقه امتیاز مطلب
  • 0


معرفی روستای ازغند

          قرنهاست روستاي کهن ازغند ، در دامنه جنوبی رشته کوههای چهلتن خراسان بزرگ ( رضوی ) آرمیده است . این روستای تاریخی ، جدیداً به توابع شهرستان مهولات ملحق شده است . تابعیت این روستا سالها بین شهرستان تربت حیدریه و کاشمر به اقتضای قدرت هریک ، دست به دست شده است . گمانه زنی ها به استناد آثار بر جای مانده، قدمتی حداقل دو هزار ساله را حکایت میکند . آثاري همچون ، گورهای زردشتیان موسوم به گبرها ، مخروبه هايي برجای مانده بر بالای کوه صعب العبور باغ قلعه كه ممكن است از قلاع  اسماعیلیه باشد . حفره های باقي مانده در شرق روستا معروف به سومب .  و همچنين  باغهایی که فقط نامي از آنها باقی است ، مانند : باغ هَوس ، باغ نظر ، باغ گلشن و باغ صومعه ، باغ سلطانی و باغ میری همه از گذشته ای اگرنگوييم با عظمت و پرشكوه ، ولي  سرسبز و خرم حكايت دارد .

           متاسفانه ، جزهمين آثار و نامهای یاد شده و اعتقاد به اینکه نام قدیمی روستا « شهر سبز » بوده ، تا كنون هیچ دست نوشته یا سند مکتوبی به دست نيامده ، که از 400  سال پيش فراتر رود .

           ازجمله  اینکه :  در سال 950 قمری شیخ جوزی نامی که در باره شیخ جام تحقیق میکرده برای ديدار با پسر شیخ احمد جامی بنام شیخ عبدالرشید ( که در اينجا مدفون است ) سفری به ازغند نموده و به اوضاع ازغند آن زمان در کتاب خود به نام  « روضه الریاحین »  اشاره نموده است .

آقای دکترمحمدرضا خسروی و آقای محمد وکیلی مهولاتی در كتابهايشان در زمينه تاريخ منطقه نيز به همين منبع استناد كرده اند .

وجه تسمیه ازغند

        درباره نام ازغند و حتی شکل نوشتاری آن ( ازقند ، ازغند ) روایت ها و استدلالهای گوناگونی مطرح است . بعضی شکل تغییر یافته « آذوقه بند » را ، و بعضی « ازغنه » و برخی « اُزقند » یا « اُزغند »  که «  اُز » به معنی خوش و خرم +  «  قند » از ریشه پهلوی « کن » و « کنت » به معنی شهر  . و نتیجه میگیرند ازغند به معنی « شهر سبز » است .

          برای « اُز » هنوز تأییدیه ای دریافت نشده است . ولی استاد فریدون جنیدی یکی از اسطوره‌شناسان و کارشناسان زبان‌های باستان و پژوهندگان برجسته فرهنگ باستانی ، بخش دوم واژه « ازغند » یعنی « غند » را به معنی شهر را چنین  تأیید میکنند :.

              « واژه ی کن در كَنت پهلوی به معنی شهر است و ازجمله در" سمركنت " كه كم كم به گونه ی سمرقند در آمده است، باقی است و در تورانی با تخفیف ت به دال به گونه ی " كند " به معنی ده یا روستا رواج دارد. 

همچنین كنت به گونه ی " قند " در سمرقند و قندهار و به گونه ی " جند " در بیرجند و به صورت " غند " در ازغند خراسان و برخی از شهرها و روستاهای ایران هنوز زنده است »

قلعه تاریخی ازغند

            در زمینه قلعه های ایران تحقیقات فراوانی انجام گرفته که هریک از این تحقیقات از زاویه ای خاص به آن پرداخته اند . وبلاگی تحت عنوان  « قلعه های ایران  » ( به آدرس : http://ravid0.blogfa.com/page/1.aspx  ) به تشریح و بررسی ویژگیهای معماری قلعه های ایرانی پرداخته است . به علت اینکه این موارد در قلعه تاریخی ازغند رعایت شده ، در اینجا عبناً  قسمتهایی از آن مطلب آورده شده است  :    

         « از آغاز دوران پیش از تاریخ در هزاره اول پیش از میلاد پیرامون دهکده ها نیز حصار کشیده می شد،  اینکار نخست برای مصون ماندن از حمله راهزنان و جانوران وحشی بود ولی بعدها عمدتا برای دفاع متقابل در برابر هجوم دشمنان صورت می گرفت،  در سراسر سرزمین ایران حصار های محکم،  دهکده ها و قلعه های مسکونی را می توان یافت که متعلق به هزاره سوم پیش از میلاد است.  هر جای این سرزمین نگاه کنید، قلعه، برج، بارو، ارگ، کهندژ، دربند، خندق و دروازه و نظایر آنها از ناامنی محیط زندگی و توجه و تدبیر آگاهانه ایرانیان به ملاحظات دفاعی حکایت می کند. 

         در ایران هزاران قلعه بزرگ و کوچک وجود دارد که می بایست توسط جوانان عزیز پرشور و علاقمند ایرانی،  از آنها عکس بگیرند و نقشه بردارند و در تاریخ آنها کاوش نمایند و برای استفاده عموم به اینترنت بسپارند.  در معماری و شهرسازی اوایل اسلام که متاثر از معماری قبل از اسلام بویژه دوره ساسانیان است تفکرات دفاعی مورد توجه بوده است به طوری که معمولا هر شهر اسلامی از سه بخش تحت عنوان کهندژ، شارستان و ربض تشکیل می گردید،  مهم ترین این بخش ها کهندژ یا ارگ بود که عبارت بود از قلعه های که در وسط یا گوشه شهر قرار داشته و معمولا از یک سو به باروی شهر پیوسته بود تا همواره برای دفاع و مقابله با تهاجمات دشمن آماده باشد،  ازجمله کهن دژهای معروف می توان کهن دژهای شهرهای ایران،  سمرقند، بخارا، بلخ و نیشابور را نام برد. 

      قلعه های ایران،  به دو نوع جلگه ای و کوهستانی، مصالح ساختمانی آنها نیز متفاوت است،  طرح اصلی قلعه های جلگه ای مربع و یا مربع مستطیل است که در چهار گوشه آن برج های مدور برای دفاع ساخته شده اند،  مصالح این قلعه ها خشت و گل است و به ندرت از آجر و گچ استفاده شده است .  

اطراف بعضی از این قلعه ها خندق حفر می کردن و برای رسیدن به قلعه از پل های متحرک بهره می گرفتند.  بعضی از این قلعه ها به دلیل امنیت آن ها محل سکونت کشاورزان و روستاییان شد که با گذراندن خیابانی معمولا شمالی - جنوبی و تامین آب آشامیدنی خانه های روستایی در دو طرف خیابان ساخته می شد. داخل قلعه کوچه های پر پیچ و خمی داشته است که همه آن ها به گذر اصلی قلعه که به در قلعه منتهی می شود راه دارند،  خانه ها دو طبقه هستند و از طبقه زیرین برای نگهداری دام و یا انبار مواد غذایی و آشپزخانه استفاده می کردند و اتاق های نشیمن در طبقه دوم قرار داشته اند .»

سخن پایانی

         سايت ازغند با هدف معرفی و زنده نگهداشتن نام ازغند و مردم شریف و بافرهنگ آن ، در آذر ماه 1388 آغاز به كار کرده است . گرچه مدیریت آن با یک نفر است ولی سرپا ماندن و ماندگاری و پرباری آن در گرو همکاری تمامی همشهریان است .

         البته استقبال فراوان بازدیدکنندگان ازغندی و غیر ازغندی از گوشه كنار جهان ، فراتر از انتظار بود . ولی ارسال مطالب ( ارزشمند و مربوط به روستا ) از طرف همشهریان صاحبنظر از حد پیش بینی ها بسیار کمتر بود .

         اميد میرود ، همشهریان گرامی با احساس مسؤولیت بیشتر ، در سالهای پیش رو سایت خودشان را یاری دهند . بارها گفته ايم و بار دگر ميگوييم اين سايت همانگونه كه از نامش پيداست تعلق به يكايك دلبستگان زادگاهمان ازغند دارد .

و سخن را با بخشهایی از شاهکار سیاوش کسرایی « منظومه آرش » به پایان میبریم . درحقیقت این شعر به گونه ای سحرآمیز طبیعت پاک و زیبای روستا را در نهایت شکوهمندی به تصویر کشیده است .

 

آسمان ِ باز

آفتاب ِ زر

باغ هایِ گل

دشت هایِ بی در و پیکر

سر برون آوردن ِ گل ، از درون ِ برف

تاب ِنرم ِرقص ِماهی ، در بلور ِآب

بوی ِعطر ِخاک ِباران خورده ، در کهسار

خواب ِگندمزارها در چشمه مهتاب .....

***

چشم اندازِ بیابانهای ِخشک و تشنه را دیدن

جرعه هایی از سبویِ تازه ، آب ِپاک نوشیدن

گوسفندان را سحرگاهان به سویِ کوه راندن

همنفس با بلبلان ِکوهیِ آواره خواندن

در تله افتاده آهوبچگان را شیر دادن

نیمروز ِخستگی را در پناه ِدره ماندن

***

عشق ورزیدن

در غم ِانسان نشستن

پا به پایِ شادمانی هایِ مردم پای کوبیدن

کار کردن ،کار کردن

آرمیدن

***

گاه گاهی

زیر سقفِ این سفالین بامهایِ مه گرفته

قصه هایِ درهم ِغم را ز نم نم هایِ باران شنیدن

بی تکان گهواره ی رنگین کمان را

در کنارِ بام دیدن

یا شبِ برفی

پیشِ آتش ها نشستن

دل به رویاهایِ دامنگیر و گرمِ شعله بستن

***

آری ، آری ، زندگی زیباست

زندگی ، آتشگهی دیرنده پا برجاست

گر بیفروزیش ، رقص ِشعله اش در هر کران پیداست

ورنه خاموش است و خاموشی گناه ِماست

زندگانی شعله میخواهد ، صدا سر داد عمونوروز . . .



[ نسخه قابل چاپ ] | [ نظرات: 0 ]
اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.
از این پس فیلمهای مجالس و مصاحبه های انجام شده به صورت 10روزه درسایت قرار میگیرد همشهریان گرامی چنانچه مایل به همکاری برای ارسال فیلمهایشان می باشند در قسمت نظرات اعلام کنند یا از طریق پیام خصوصی اطلاع دهند

مبلغ به ریال:


نام :


ایمیل:


همراه:


آمار مطالب یک ساعت پیش: 0
امروز: 5
این ماه: 89
کل: 2367
کل نظرات: 281
آمار کاربران یک ساعت پیش: 0
امروز: 0
این ماه: 7
کل: 372
بن شدگان: 0
جدیدترین عضو: Mahnaz Babagheibi
کل مطالب (183 / 2365)


بازکردن همه | بستن همه
<    «  مرداد 1393  »    >
شیدسچپج
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
کليه حقوق مادي و معنوي اين وب سايت متعلق به سايت ازغند ميباشد و هرگونه کپي برداري از روي مطالب اين سايت بدون درج منبع ممنوع ميباشد.